Subscribe:

Labels

piątek, 18 marca 2016

Witamina po witaminie... Witamina K2

Dlaczego ta mało znana witamina jest tak istotna dla ludzkiego organizmu?
Czemu wiąże się ją z witaminą D?




Zacznijmy od kilku słów na temat WAPNIA w naszym organizmie.


Mało kto wie, że ostatnie badania na temat suplementacji wapnia, 
wskazują na to, ze kobiety, które brały wapń w celu zapobiegania osteoporozie,
 były bardziej narażone na wytworzenie zwapnień w tętnicach, zawał serca, udar mózgu, 
niż kobiety, które suplementacji nie zażywały.

Potwierdziło to kilka kolejnych badań, jednak w Polsce przeszło to bez większego echa :)

Analizując te badania, J. Zieba w swojej książce
 „Ukryte terapie” zwraca uwagę, że na każde złamanie, którego unikały kobiety, 
stosując suplementy wapnia, przypadały aż dwa zagrażające życiu 
przypadki incydentów związanych z układem krążenia wieńcowego, 
czyli tego które dostarcza krew do serca.
 Nie zauważono zauważono związku pomiędzy dawką i skutkiem, 
ale zauważono fakt, że taki negatywny efekt jest spowodowany
 suplementacją wapnia – nie wapniem z jedzenia, ale tym z suplementacji.

Autorzy tych badań sugeruję, aby kobiety nie brały suplementów wapnia.
Amerykańska agencja do spraw związanych z zapobieganiom chorobom zaleca wyraźnie, aby kobiety nie brały suplementów wapnia, jeżeli biorą je aby chronić się przed złamaniami kości.
 Z analizy 137 badań wynika bowiem, ze nie ma dowodu na to, że wapń zapobiega złamaniom. Amerykańska Agencja do spraw Żywności i Leków mówi, że wapń jest pomocny tylko w okresie wzrastania kości, od dzieciństwa do wczesnej młodości, ale nie wtedy, gdy kości już nie rosną.

Gryzie się to z powszechną wiedzą, z jaką się na co dzień spotykamy,
 czyli więcej wapnia we wszystkim...


Brać wapń czy nie brać? Szkodzi czy pomaga na kości?
 Pomaga ale kości nie składają się tylko z wapnia...
dlatego sam wapń może zrobić więcej szkody niż pożytku.

Jeżeli chodzi o wapń...

Zwapnienie tętnic jest jedną z najczęstszych przyczyn śmierci w wielu krajach. 
Czemu?
 Dlaczego wapń nie trafia do kości? Tylko ląduje gdzieś w tętnicach? 
Jakim sposobem? 
Dotyczy to nie tylko kobiet, ale i mężczyzn.
Osteoporoza wiedzie prym w przyczynach śmierci osób starszych, 
przy czym suplementacja witaminą D czy Wapniem pomaga, 
ale nie tak jak byśmy chcieli. 
Czemu?

Zauważono, że jednocześnie występuje niedobór wapnia w kościach i jego nadmiar w tętnicach.
Czy wapń nie może z tętnic dotrzeć do kości? 
Na tym polega tzw. Paradoks wapnia.

Co zrobić, aby wapń nie odkładał się w tętnicach, ale trafiał tam gdzie trzeba, czyli do kości i zębów? Jak ukierunkować wapń? 
Co zrobić aby wapń opuścił ściany tętnic i tkanek miękkich?

Teraz trochę słów o osteoporozie i stwardnieniu tętnic, 
które są schorzeniami połączonymi ze sobą.


Ciężko wyobrazić sobie stan, gdy ciało ludzkie nie mam „wsparcia” w postaci mocnych kości, 
nie mogącego chodzić czy nawet podnieść ręki i coś uchwycić. 
Osoby chore na osteoporozę, a mogące się jeszcze poruszać , 
muszą uważać na każdy krok, ponieważ małe potknięcie
 może grozić poważnym złamaniem kruchych kości. 

Normalnymi są złamania kości przedramienia czy nadgarstków. 
Złamanie kości udowej kończy się śmiercią w przeciągu roku u 30 %osób, które miały takie złamanie. 
Przy osteoporozie nawet mocniejsze uderzenie się , może spowodować pęknięcie kości. 
Zgarbienie i utrata wysokości szkieletu, są typowymi objawami osteoporozy.

Czy zagrożenie dotyczy Ciebie? 

Otóż zapobiec schorzeniu można we wczesnej młodości i dzieciństwie.
 Dlatego to do rodziców powinno należeć świadome zapobieganie. 
Budowa mocnych, gęstych i elastycznych kości u dzieci zapobiega ich degradacji w wieku starszym
.
Dlatego nie można czekać, bo mi się nie zdarzy, ale zapobiegać, co jest zagadnieniem szczególnie ciężkim dla naszego zachodniego rozumienia „bycia zdrowym”,
 bo po co zapobiegać, jak nic mi nie jest.
 Niestety niektóre schorzenia rozwijają się bezobjawowo przez kilkadziesiąt lat, 
co jest niezwykłe i niedorzeczne dla osoby mało zainteresowanej
 profilaktyką zdrowotną.

Jak ratować kości :) ?



Czy to sam wapń?
 I tu niespodzianka.
Kości to co najmniej 12 minerałów...
Wapń, potas, magnez, mangan, krzem, żelazo, cynk, selen, bor, fosfor, siarka chrom i wiele innych minerałów w śladowej ilości, jednak bardzo istotnych dla zdrowych kości.

Gdy mówimy o osteoporozie od razu nasuwa się wapń
 ale czy jego zwiększona podaż oznacza „lepiej” dla kości?

 Otóż nie...

Badania bardzo często wykazują, ze wapnia mamy za dużo. 
Przyczynia się to do wielu chorób.
Skąd tyle wapnia? 
W procesie przetwarzania żywności pokarm jest pozbawiany większości wapnia. 
Trzeba ten ubytek uzupełnić...Prawie każdy produkt jest „fortyfikowany”. 
Oznacza to, że uzupełnia się go w składniki odżywcze, utracone w procesie produkcji, m.in. dodając wapń. 
W ten sposób sztucznie wprowadzony wapń mamy wszędzie...
 A, że większość je byle jak i nie myśli o stopniu przetworzenia żywności...
pochłaniamy coraz więcej chemii...

Wapń dodawany jest do: płatków śniadaniowych, napojów i soków, do mąki i mleka.
Poleca się mleko jako zapobieganie osteoporozie... a działa ono na odwrót... 
sprzyja osteoporozie. 


Badanie gęstości kości nie określa jednoznacznie stanu kości. 
Gęsta i twarda nie oznacza, że jest najzdrowsza.
Dwie kości o tej samej gęstości nie są identycznie odporne na złamania.

Chodzi o to, że giętkość i elastyczność kości mówi o tym, jak kość jest podatna na złamania. 
Gęstość jest ważna, ale nie jest jedynym parametrem.

Dlatego odchodzi się od używania parametru gęstości kości (T-score) w celu ryzyka jej złamania. Zaczyna się używać zwrotu „jakości kości”.

Co przyczyna się do tego, ze kość jest gęsta, sprężysta, odporna i dobrej jakości???

W strukturze kości jest kolagen, który tworzy szkielet, rusztowanie dla zbudowania kości.

Jeżeli nie będzie dobrej jakości kolagenu, tworzącego podporę struktury kości, nie będzie zdrowej i wytrzymałej kości.
 Dlatego trzeba zadbać o kolagen.

 Prawidłowe leczenie osteoporozy, to nie tylko spożywanie odpowiednich minerałów, ale także spożywanie takich substancji, które sprawiają, że nasze kości będą miały dobrze zbudowany szkielet -kolagen – do którego minerały się dołączą , tworząc zdrową kość.

O kolagenie nie mówi się wiele.
 A to on sprawia, ze kości są wytrzymałe, nie pękają w czasie uderzeń.
 Bez konstrukcji opartej o kolagen, nawet gęste kości będą pękać.

Jednak w czasie leczenia osteoporozy nie słyszy się o podawaniu substancji, 
które powodują, że tworzy się zdrowy kolagen...
 Do tego potrzebny jest np. krzem. 
Inaczej organizm ma problemy z syntezą kolagenu.



Potrzeba dużej dawki witaminy C, bo bez niej nie jest możliwa synteza kolagenu.
I potrzeba sporo tej witaminy...3-8 g dziennie. 
Lekarze od razu straszą kamieniami nerkowymi, które mają powstać od witaminy C....



Większość osób chorych na osteoporozę nie dostaje właściwych wskazań odżywczych, 
sugerujących nacisk na produkcje kolagenu... 
A bez kolagenu nie wyleczymy osteoporozy. 
Bo kość nie ma na czym się zbudować.

Czasami zaleca się witaminę D przy osteoporozie i oczywiście wapń...

 Większość nie rozumie, ze nadmiar jednej cząstki powoduje zaburzenie harmonii wszystkich składników składowych całości.

Takich zaburzeń trzeba unikać. Podając duże dawki wapnia, zaburzamy równowagę.
Ponadto wapń bierze udział nie tylko w budowaniu kości. 
Jego zaburzona ilość działa na inne funkcje organizmu.

Proces wymiany tkanki kostnej jest ciągły,
tak jak każdego innego organu. 
Cały czas część komórek ulega rozkładowi, jednocześnie powstają nowe komórki kości.

 Specjalne komórki tzw. osteoblasty, wydzielają substancję: 
osteokalcynę, która wbudowuje wapń do kości.

Inne komórki – osteoklasty, usuwają stare, zużyte komórki.

Proces ten trwa z różną prędkością, do 25-30 roku życia komórki szybciej tworzą nowe niż usuwają stare. Potem następuje okres stabilizacji, a później następuje proces, który trzeba zatrzymać. 
Jeżeli nastąpi przewaga osteoklastów – usuwających stare komórki – wtedy więcej komórek jest usuwanych niż tworzonych nowych,
 co w konsekwencji prowadzi do osteoporozy.


Jak leczy się osteoporozę obecnie?

Zażywając bisfoniany. Naukowcy przeanalizowali schemat modelowania kości przez osteoblasty i rozkładania przez osteoklasty. 
Aby spowolnić działanie osteoklastów i wyhamować usuwanie komórek stosuje się ww bisfoniany oraz leki z grup tzw. selektywnych modulatorów receptora estrogenowego lub parathormonu.

Pomijane skutki uboczne, do których należą : biegunki, ból brzucha, nudności, wymioty, zaparcia, wzdęcia, zaburzenia połykania, podrażnienia przełyku, owrzodzenia przełyku, ból kości, mięśni i stawów, zwężenia przełyku, wzrost ryzyka wystąpienia martwicy kości żuchwy, ryzyko zakrzepicy żył głębokich, uderzenia gorąca, bóle kończyn, refluks żołądkowy, depresja, hiperurykemia, hiperkalcemia.

Ostatnim najnowszym lekiem na osteoporozę jest denosubmab.
Jego skutki uboczne to m.in. bóle rąk, nóg, pleców, reakcje skórne, bóle kości i ścięgien, podwyższony poziom cholesterolu, infekcje pęcherza moczowego, zawroty głowy, opuchlizna rąk, stóp, rwa kulszowa, bezsenność, artretyzm kręgosłupa, refluks, anemia, zapalenie płuc, swędzenia, półpasiec, osłabienie ogólne.

Mnogość powikłań skłania do refleksji, czy te leki w końcu leczą,
 czy powodują kolejne ciężkie schorzenia....

Co z piciem dużych ilości mleka, do którego nas tak zachęcają?

Zachęcanie słyszymy w radiu, telewizji, gazetach, w wystąpieniach tzw.”ekspertów”.
Naukowcy twierdza jednak, że spożycie produktów mlecznych w wieku ok.20 lat ma związek ze zwiększonym ryzykiem złamania kości udowej w wieku starszym. Zwiększone spożycie mleka przez kobiety dorosłe (i produktów zawierających wapń) nie zabezpiecza przez złamaniami kości udowej lub przedramienia. Do tego w krajach, gdzie spozywa się najwięcej produktów mlecznych i z wapniem, osteoporoza występuje w największej ilości...

U kobiet, osteoporoza zdąża się niestety częściej.
Przed menopauzą poziom estrogenów we krwi jest wysoki, łatwiejsza jest wtedy
 przemiana witaminy D do jej aktywnej formy, która buduje kości.
Wraz ze spadkiem estrogenów proces ten jest słabszy. 
Po menopauzie poziom estrogenów spada, przyczyniając się pośrednio do wytwarzania szybciej osteoklastów.
Dlatego trzeba zapobiegać.
 Zapobiegać długo przed menopauzą.

Ponadto czemu wspomina się hormony, skoro kość to kość a nie hormony...?

Kość, co może być dziwne dla większości laików, żyje :)
 Kości oprócz tworzenia szkieletu i utrzymania naszego ciała mają jeszcze inne bardzo istotne funkcje.

Otóż kości należą do UKŁADU ENDOKRYNOLOGICZNEGO! 

Tym samym mają wpływ na procesy, w których bierze udział insulina, co przekłada się na ich wpływ na procesy regulujące przechodzenie glukozy do komórek.
 Osteokalcyna działa jak hormon, stymulując trzustkę do wydzielania insuliny
O tym za chwilę.
Ponadto wpływ ana uwrażliwienie komórek na działanie insuliny.
Osteokalcyna wspomaga też proces produkcji testosteronu.

Jeszcze trochę o wapniu.
Nasze komórki (poza komówkami tłuszczowymi) intensywnie używają jonów sodu i potasu do transportowania składników z komórki do komórki. 
To tzw. Pompa sodowo-potasowa.
Dzięki temu mechanizmowi komórki organizmu dostają to, czego potrzebują do pracy, czyli głównie glukozę i aminokwasy.


Zbyt dużo wapnia powoduje zachwianie delikatnej równowagi mineralnej organizmu. 
Prowadzi to do odkładania się wapnia w tkankach miękkich, jak również do zaburzeń równowagi mineralnej w przestrzeni międzykomórkowej, co prowadzi do problemów zdrowotnych łącznie z pracą pompy sodowo-potasowej.
Kiedy w organizmie mamy za dużo wapnia, zostaje zaburzona równowaga wapniowo -magnezowa. Przy zbyt dużej ilości wapnia, nerki oszczędzają magnez, bo jest go za mało w stosunku do wapnia. Proporcja ta powinna wynosić 2:1 (wapń :magnez).
To powoduje dużą utratę sodu i potasu.

 A są nam one potrzebne ab serce pracowało miarowo, żeby komórki mięśni kurczyły się sprawnie, żeby włókna nerwowe działały jak należy, żeby organizm regulował ciśnienie krwi.
Źródłem sodu jest sól. 
Jednak zalecenia powszechnie rozgłaszane mówią o samej szkodliwości soli.


 Co robić?
 Rezygnacja z soli -tej szkodliwej -to najlepsza decyzja. 
Natomiast nie każda sól to zło :)
Brak sodu powoduje dalsze konsekwencje.
 Nasz żołądek funkcjonuje poprawnie, gdy jest mocno zakwaszony. Tylko wtedy spełnia swoją rolę. Soki żołądkowe w głównej mierze to kwas solny.
Kwas ten składa się z chloru. Jak można wprowadzić bezpiecznie chlor do organizmu?
Właśnie używając soli, która składa się z sodu i chloru :)
Jaką wybrać? W prostej odpowiedzi jest to sól himalajska lub nasza polska kłodawska niejodowana.
W oddzielnym poście opiszę o zaletach tych soli.
Właściwe zakwaszenie żołądka chroni przed patogenami, bakteriami, pleśniami, grzybami, pasożytami. Umożliwia też właściwe wchłanianie substancji niezbędnych dla organizmu.
Przy mniej kwaśnym, czyli „zalkalizowanym” żołądku niemożliwe jest wchłanianie żelaza czy witaminy B12. Nie trawimy do końca białek, co powoduje taki problemy jak alergie lub refluks.

O tętnicach i ich zwężeniu.


Zwężenie tętnic czyli „blaszka miażdżycowa” składa się głównie z wapnia, cholesterolu i skrzepów. Czasami skrzep się odrywa i blokuje tętnicę, która doprowadza 
krew do większej części serca, i następuje prawie natychmiastowy zgon. 
Gdy skrzep zablokuje niewielką tętnicę, zawał może być czasami niezauważony. 
Jeżeli skrzep zablokuje tętnice mózgową, mamy do czynienia z niedokrwiennym udarem mózgu. Skutki zwężenia tętnic są dobrze znane.

Czy zmiany miażdżycowe robią się ot tak?
 Niestety proces ten postępuje powoli. 
Ślady zmian miażdżycowych odnajduje się już u osób 25 letnich.

Blaszka miażdżycowa jest bardzo groźna.
 Natomiast cholesterol nie jest przyczyną jej powstawania.
 Jeżeli tak by było, osoby z niskim poziomem cholesterolu nie miałyby zawałów ani nie cierpiały na miażdżycę. 
Taka sama liczba osób ma zawał, zarówno z wysokim jak i niskim poziomem cholesterolu. 
Natomiast lista skutków ubocznych stosowania leków na cholesterol jest długa...

Proces budowy i rozkładu komórek kości trwa cały czas.
Komórki kości budowane są nie tylko w kościach.
 Naukowcy zauważyli je także w tętnicach!
Kości w tętnicach???
 Czasami stwardnienie ścianek tętnic, spowodowane odłożonym w nich wapniem, to w pełni uformowana kość. 
Taka kość może mieć nawet szpik kostny.

Proces zwapnienia tętnic, to proces budowy kości tylko nie tam gdzie trzeba!

Zatem może jest tak, ze nie mamy problemu z nadmiarem wapnia, 
ale z jego skierowaniem we właściwe miejsce czyli do kości szkieletu i zębów?

Czy jest coś co powoduje, że wapń idzie tam, gdzie powinien? 
Okazuje się, że tak.

Dlaczego więc tętnice się zwapniają, czy ma na to wpływ nadmiar lub niedobór wapnia?
 Co się dzieje z wapniem w krwioobiegu i czemu wędruje on do tętnic? 
Co ma wpływ na zapobieganie i leczenie osteoporozy?
 Dlaczego starsi ludzi skazani są na cierpienia spowodowane osteoporozą?

Odpowiedzią na te pytania jest BRAK WITAMINY K2 W NASZYM ORGANIZMIE.

I nie chodzi o witaminę K, ale o K2 (menaquinon).
 A to zasadnicza różnica
.

JAK DZIAŁA WITAMINA K2?

W organizmie są pewne substancje, które działają tylko wtedy, gdy zostaną pobudzone do działania.
Taką substancją jest właśnie wspominana wcześniej 
OSTEOKALCYNA
.
Osteokalcyna zaktywizowana witaminą K2 kieruje wapń do kości i zębów
-czyli tam, gdzie powinien trafić. !!!!!!!

Witamina K2 pobudza także inne białko zwane MGP, 
które powoduje,że złogi wapniowe w tętnicach i innych tkankach miękkich są usuwane.

Kiedy brakuje nam K2 te substancje są uśpione i nie działają. 
Nic nie kieruje wapniem i ląduje w miejscach niepożądanych, powodując choroby.

Witamina K2 jest wyzwalaczem dla wielu enzymów w organizmie,
 bez których nie mogłyby zachodzić pewne reakcje i procesy. 

Pod wpływem witaminy K2 wyzwala się enzym, który powoduje,że osteokalcyna i białko MGP mogą połączyć się z wapniem.
 Dotyczy to także witaminy K1 (ale o niej kiedy indziej).

WITAMINA K2 A WITAMINA D.

Więcej witaminy D oznacza łatwiejsze wchłanianie wapnia. 
 Tylko, że większa ilość wapnia w organizmie bez ukierunkowania go w kości i zęby kończy się zazwyczaj osadzeniem nie tam, gdzie należy. 

Oznacza to, że przy suplementacji witaminą D3 lub preparatami wapnia, potrzebujemy witaminę K2, bo inaczej dorobimy się tragicznych konsekwencji zdrowotnych.
TO NAJWAZNIEJSZE DO ZAPAMIĘTANIA.

Bez witaminy K2, suplementacja witamina D3 i wapniem jest zagrażająca zdrowiu. 
Ale nikt nam o tym nie mówi...

Dzięki witaminie K2 organizm pozbywa się starych złogów wapniowych,
 zalegających w tętnicach, przez co chroni nas przed chorobami wieńcowymi, chorobami serca.
A kierunkowany przez nią wapń trafia w kości i zęby, przez co możemy cieszyć się dobrej jakości kośćmi a także bardzo dobrym stanem uzębienia.
K2 zapobiega degradacji uzębienia, próchnicy i innym uszczerbkom zębów.

Witamina K i JEJ RODZAJE

Witaminy z grupy K do tej pory traktuje się jako jedną witaminę K. 
Natomiast każdy rodzaj to odmienne właściwości dla naszego organizmu!
Skupmy się na dwóch formach witaminy K : K1 i K2.

Witamina K2-MK4 I K2-MK7

Źródłem witaminy K1 są głównie warzywa liściaste.
 Źródła witaminy K2 są różne w zależności, czy to witamina k2-mK4 CZY k2-mk7.
 Witamina K2-MK4 jest produkowana w tkankach zwierzęcych 
i jej głównym źródłem są: mięso, żółtka jaj, masło.
Natomiast wersja MK7 powstaje pod wpływem bakterii.


Witamina K1 ma wpływ na krzepliwość krwi, natomiast K2 na krzepliwość wcale nie wpływa.
K2-MK7 ma dłuższy okres półokres rozpadu niż K2-MK7. 
Dłużej zostaje w organizmie, nie trzeba jej przyjmować kilka razy dziennie.

Naukowcy doszli do wniosku, że akurat ta wersja K2 (K2-MK7) ma podstawowe znaczenie w zapobieganiu akumulacji wapnia w tętnicach.

Do tego nie stwierdzono dawki toksycznej K2.

Gdzie znaleźć naturalne źródło witaminy K2 i to w wersji MK7?

Znajdziemy ją w specjalnie fermentowanej soi, czyli „Natto”.
Podobno pachnie jak stara zelówka :)



A jaki wpływ na insulinoodporność i cukrzycę ma witaminaK2?

Otóż drugim po kościach rezerwuarem witaminy K2 jest trzustka! 
W badaniach na zwierzętach, gdy doprowadza się do drastycznego niedoboru witaminy K2,
 pojawia się cukrzyca...
Witamina K2 podawana chorym na cukrzycę w bardzo krótkim czasie pozwala na skorygowanie, zmniejszenie dawek insuliny.



 Oznacza to, że K2 pomaga insulinie w jej zadaniu.

Witamina K2 aktywuje osteokalcynę, a ta wpływa na aktywność insuliny
i uwrażliwienie komórek na działanie insuliny i poprawia tolerancję glukozy.

Witamina K2 ma duży wpływ na reumatoidalne zapalenie stawów.


K2 zabezpiecza stawy przed ich degradacją.
Ma także duży wpływ na schorzenia związane z centralnym układem nerwowym, 
percepcją świata.
Zapobiega, a także pomaga w chorobie Alzheimera.

Ponadto witamina K2 znajduje się w mózgu, gdzie steruje gospodarką wapniową 
a także pomaga w poprawnym funkcjonowaniu całego organizmu,
 przez co jest nie bez znaczenia w leczeniu stwardnienia rozsianego.

W nerkach także znajdziemy witaminę K2. 
Nerki kumulują ją, ponieważ tworzą białko, które zapobiega kamieniom nerkowym.
 Te białko aktywowane witaminą K2 jest o wiele bardziej efektywne, niż bez niej.


ŹRÓDŁA NATURALNE WITAMINY K2:

K2 MK7:

Natto.


K2 MK4: 

wątróbka i udka gęsi, sery miękkie i twarde, żółtko i białko jaja, masło, wątróbka i mięso kurze, salami, boczek, wątróbka cielęca, kapusta kiszona, mleko pełne, łosoś, makrela.


Na sam koniec wspomnę, ze istnieją badania, które mówią o tym, że witamina K2 zmniejsza ryzyko zachorowania na choroby nowotworowe o kilkadziesiąt procent, 
w tym działa hamująco na wszystkie typy nowotworu płuc...
Działa też na nowotwory prostaty, krwi i wątroby.

DZIAŁANIE WITAMINY K2:

Osteoporoza
Choroby serca
Starzenie się organizmu
Schorzenia mózgu (NP.alzheimera)
Żylaki
Zmarszczki
Cukrzyca i insulinooporność
Reumatoidalne zapalenie stawów
Stwardnienie rozsiane
Choroby nowotworowe
Ciąża i zachodzenie w ciążę
Zdrowie noworodka
Testosteron i płodność męska
Zdrowie zębów

Najlepsza forma witaminy K2 to K2MK7.

Wystarczy 100 mikrogramów dziennie.
Przy suplementacji witaminą D, dawka K2 powinna wynosić 200-300 mikrogramów.
Witaminę K2 należy zażywać z tłuszczem.

2 komentarze:

  1. A ja jak zawsze uważam, że mając zbilansowaną dietę dostarczamy większość potrzebnych składników. Jedynie kiedy należy wziąć pod uwagę suplementację są małe dzieci, kobiety w ciąży, osoby starsze i wyjątkowe sytuacje związane z chorobami...

    OdpowiedzUsuń
  2. Zdrowa zbilansowana dieta to podstawa. Niestety czasami różne schorzenia wymagają poszukania pomocy czy to w ziołach, czy w pokarmach typu superfood. Do tego trzeba zawsze podzielić przez swój rozum i przez trzy :) bo tylko nas samych obchodzi nasze zdrowie :) A wiedzieć co z czym gra, dobrze wiedzieć. I nie popadać w paranoje :)

    OdpowiedzUsuń